Tafakkur is een belangrijke daad van aanbidding in de Islam. Tafakkur is een vorm van mediteren en overpeinzen. Je denkt grondig na over de schepping en jezelf om er lessen uit te trekken. Je staat stil bij Allah’s creatie en leert Hem zo beter kennen, zal meer van Hem houden en Hem beter aanbidden.
Reflectie
Tafakkur betekent letterlijk diep, systematisch en tot in detail nadenken over een onderwerp. In relatie tot ons geloof, is het reflectie. Reflectie is als een lamp in het hart, het voedsel van de ziel, de geest van kennis en de essentie van de islamitische manier van leven.
Reflectie is het licht in het hart dat de gelovige in staat stelt het goede van het kwade te onderscheiden, het heilzame van het schadelijke, het mooi van het lelijke. Het is door reflectie dat het universum een boek wordt om te bestuderen. De verzen van de Koran onthullen hun diepere betekenissen en geheimen duidelijker. Zonder reflectie wordt het hart duister en de geest geïrriteerd. Het geloof wordt oppervlakkig geleefd en is verstoken van betekenis en diepgang.
Het licht in het hart
Reflectie is essentieel om bewust te worden van wat er om ons heen gebeurt en om daaruit conclusies te trekken. Het is een gouden sleutel om de deur van ervaring te openen, een voedingsbodem waar de bomen van de waarheid worden geplant. Het opent de pupil van de ogen van het hart.
Daarom zegt onze Profeet, de belangrijkste in reflectie en alle andere deugden ﷺ : “ geen enkele daad van aanbidding is zo verdienstelijk als reflectie. Denk dus na over Allah’s gaven en de werken van Zijn Kracht, maar probeer niet na te denken over Zijn Essentie, want dat zal je nooit kunnen. (Aboe Bakr Muhammad ibn Husayn al-Bayhaqi)
Met deze woorden -naast het wijzen op de verdienste van reflectie- vertelt onze geliefde Profeet ﷺ ons over de grenzen van reflectie en herinnert ons aan onze grenzen.
De Koran nodigt uit tot reflectie
De Koran als bron van bezinning
“Ze reflecteren over de schepping van de hemelen en de aarde (Koran, 3:190)
Dit vers presenteert het boek van het universum. Door onze aandacht te vestigen op het universum en ons op te roepen erover na te denken, toont de Koran ons een van de meest heilzame methoden van reflectie.
De Koran nodigt uit tot het nadenken over en het bestuderen van de goddelijke mysteries in het universum. Deze ontdekkingen schenken de ware gelovige verdieping en een leven vol spiritueel plezier. Tafakkur is een weg van licht die zich uitstrekt van geloof in tot kennis over Allah. Een weg die leidt naar liefde voor Allah.
Bekende geleerden over tafakkur
- Het kortstondig overpeinzen van Allah’s Grootsheid, het Paradijs en de Hel, is beter dan het doorbrengen van een nacht in aanbidding (Aboe Shaykh).
- Tafakkur is de helft van de ibâdah (Imam Ghazaali).
- Geen daad van aanbidding is zo waardevol als tafakkur (I. Hibban).
- Een tijdje mediteren is waardevoller dan een jaar extra aanbidding (K. Sa’aadat)
- Hoe kan ik niet huilen als er een vers is dat zegt: “Er zijn voorbeeldige tekenen voor mensen van wijsheid in de schepping van de hemelen en de aarde, in de afwisseling van dag en nacht [hun verlenging en verkorting]” (Sûrat-u Âl- i ‘ımrân, 190].
- Schande over hem die deze âyat heeft gelezen maar geen tafakkur heeft gedaan (I. Hibban).
- Hij wiens stilte tafakkur is, wiens blik lessen trekt en die veel berouw toont, wordt gered (Daylami).
- Islamitische geleerden stellen: tafakkur maakt een persoon deskundig. Een deskundige persoon doet op zijn beurt goede daden (Wahb bin Moenabbih).
- Tafakkur is een spiegel die zowel iemands goedheid als kwaad weerspiegelt (Fudail bin ‘Iyaad).
- Een mens die de grootsheid van Allah overpeinst, kan Hem niet ongehoorzaam zijn (Bishr-i Hafi).
- Tafakkur scherpt iemands intelligentie aan (Imam-i Shafi’i).
Er is een tijd voor tafakkur en een tijd voor iets anders
Het is dus erg goed om geregeld en grondig na te denken over Allah’s creatie. Het versterkt de band met de Schepper. Je geloof krijgt gelijk een boost en je dankbaarheid neemt spontaan toe.
Het is echter zeer gevaarlijk om ons te allen tijde met meditatie bezig te houden en de noodzakelijke fiqh-kennis te verwaarlozen.
Tafakkur kan op vier manieren worden gedaan:
- Nadenken over de prachtige kunst en voordelen die zich manifesteren in de schepping en schepselen van Allah. Dit zorgt ervoor dat iemand in Hem gaat geloven en van Hem zal houden.
- Het overpeinzen van de door Hem beloofde beloningen voor de vormen van aanbidding, zorgt ervoor dat iemand meer en beter zal aanbidden.
- Reflecteren over de straffen die door Hem zijn ingegeven, zorgt ervoor dat iemand Hem vreest en daardoor weerhoudt iemand zich ervan zonden te begaan en anderen onrecht aan te doen.
- Nadenken over het feit dat je jezelf tot slaaf hebt gemaakt aan je nafs. Je zonden analyseren en het (deels) leven in een staat van achteloosheid, ongeacht alle zegeningen die door Hem zijn geschonken. Dit zorgt ervoor dat je je schaamt tegenover Allah. Allah houdt van degenen die de aardse en hemelse wezens observeren en er lessen uit trekken.
tafakkur voor kinderen: nadenken over de wonderbaarlijke schepping van Allah
Introductie tot tafakkur bij kinderen
We willen onze kinderen laten opgroeien in de Islam. We willen dat hun harten gevuld worden met imaan (geloof) en kennis over en liefde voor hun Schepper. Onlangs startte een boekenreeks via Uitgeverij Plataan als introductie tafakkur voor kinderen. De reeks is een streling voor het oog, het hart en de ziel. De dieren uit de Koran nemen het woord en vertellen vol lof aan hun Schepper meer over hun leventje, hun uiterlijk, wat hen bijzonder maakt en wat hun relatie is met het Heilige Boek. Daarom laat ik graag even Mustafa Burak, de bedenker aan het woord.
