Vanaf het moment dat je opstaat, begin je met het maken van keuzes. Check je gelijk je telefoon, waar ontbijt je mee en wat ga je doen vandaag? Dagelijks maak je enorm veel keuzes. Dat de grote levensvragen een rol spelen in de vormgeving van je toekomst, zal niet nieuw voor je zijn. Maar wist je dat dat zelfs geldt voor de kleine keuzes als ‘wat trek ik vandaag aan?’
Jouw kledingstijl heeft invloed op het sociale en psychische vlak en jouw voedselkeuze op jouw mentale en fysieke gesteldheid. Iedere keuze die je maakt – hoe klein die ook is – beïnvloedt in zekere mate jouw leven. Bij iedere keuze die je maakt, kies je een richting die je op wilt.
Het gaat niet om wat je doet, maar om hoe je het doet. Het draait niet om wat je ziet, maar om hoe je ernaar kijkt. En het gaat niet om hoe jouw leven eruit ziet, maar om hoe jij jouw leven leidt. Haal je eruit wat erin zit?
De opties waaruit je kunt kiezen
Bij iedere keuze die je maakt, klein of groot, laat je een andere optie vallen. Ga je bijvoorbeeld wel of niet naar de bruiloft waar je voor uitgenodigd bent? Soms betekent kiezen zelfs dat je een interne strijd aangaat, omdat het combineren van alle opties niet mogelijk is. In de business wereld maakt men gebruik van een schematische tekening om dit trilemma-concept uit te leggen:
En dit soort keuzes maak je geregeld in je leven. Je kunt niet altijd alles hebben wanneer en zoals je het maar hebben wilt. Voor wat hoort wat. Gaan voor een carrière betekent minder tijd overhouden voor je gezin/kinderen etc.
Jij hebt macht over jouw brein
Een gelukkig leven leiden is waar iedereen van droomt. Er zijn vier verschillende hormonen die een rol spelen bij geluk:
- Dopamine → Plezier dat ontstaat wanneer een beloning verwacht wordt
- Serotonine → Plezier dat ontstaat wanneer je een hogere positie verkrijgt
- Oxytocine → Comfort dat ontstaat wanneer sociaal vertrouwen wordt gegeven of verkregen
- Endorfine → Verdoving die fysieke pijn maskeert
Continu geluk ervaren, is onrealistisch. Het lichaam geeft de gelukshormonen namelijk steeds in korte shots af. Je zult dus steeds weer nieuwe redenen moeten hebben om weer opnieuw een gelukshormoon te produceren en dus om weer opnieuw geluk te ervaren.
Het hormoon dat jouw lichaam aanmaakt, bepaalt jouw emotie. Dat kan dus één van deze vier hormonen zijn, maar het kan net zo goed het stresshormoon cortisol zijn. De verantwoordelijkheid over welk hormoon geproduceerd en afgegeven wordt, draag jij. Het is een keuze die jij soms onbewust en soms bewust maakt. Het doel is om dit steeds meer bewust te gaan doen.
Jouw brein kan het aan moeilijke keuzes te maken
Laten we deze vier hormonen plaatsen in verschillende scenario’s. Hier volgen een aantal:
Alhoewel de uitkomst niet vast staat, zul je toch de afweging moeten maken. Je hersenen helpen hierbij door alles wat in het verleden als slecht is bestempeld uit de weg te gaan en alles wat goed oogt achterna te gaan. Dat neemt niet weg dat je hersenen zichzelf iets verkeerds hebben aangeleerd. En jou dus de verkeerde kant op kunnen sturen.
Slechte versus goede keuzes
Slapen, (alcohol drinken) en rondstruinen op social media zijn bekende fenomenen ten tijde van stress. Waarom? Omdat ze in het verleden hebben aangetoond jouw stressniveau te kunnen laten zakken. Sterker nog het levert zelfs gelukshormonen op, waardoor je -voor even- weer een gelukkig mens bent.
Ergens in je achterhoofd weet je dondersgoed dat je vluchtgedrag vertoont. Toch blijven je hersenen dat gedrag stimuleren. Dat korte gevoel van geluk wordt in de hersenen geregistreerd als beloning voor dat gedrag. En aangezien dat goed voelt, wil je er meer van hebben. Dopamine is niet voor niets ook betrokken bij verslaving.
Dat kan dus betekenen dat je slechte keuzes maakt in het leven, keuzes waar je achteraf enorm mee zit. En soms dan is de keuze niet eens aan jou, maar overkomt jou iets vervelends, zoals het afgewezen worden om je huidskleur, of omdat je een hoofddoek draagt. Het leven zit vol ups en downs. En in al deze situaties – zelfs wanneer jij er geen controle over hebt – heb jij nog wel de controle over jezelf..
Als je dat meeneemt in de optelsom, dan realiseer je je dat de helft van jouw leven bestaat uit de vrijwillige keuzes die jij maakt en de andere helft van je leven bestaat uit hoe jij ervoor kiest op een gebeurtenis te reageren. Hoe je het leven ervaart is het product van jouw eigen keuzes. Dat is hoe krachtig keuzes zijn. Zij bepalen de kleur van je leven.
Herprogrammeer je automatische piloot
Het maken van een beslissing is een automatisch proces. Wat in het verleden gelukshormonen heeft opgeleverd, zal jou ook nu weer die kant op sturen. Hoe ouder een gestandaardiseerd proces is, hoe eerder je datzelfde weer neigt te gaan doen. Je hersenen hebben dat proces namelijk in hun blauwdruk geëtst.
Met name de levenservaringen van voor je 8ste levensjaar en die gedurende de puberteit, vormen jou. Gelukkig kun je, zelfs na die tijd, de automatische piloot van je brein herprogrammeren. Het zal je nu echter meer moeite gaan kosten. Zolang je jouw brein geen nieuw voorstel doet, zal het altijd het oude patroon blijven herhalen. Kom je wel met een nieuw voorstel, dan moet je je brein trainen door het te blijven herhalen. Zodat je jezelf oud gedrag afleert en nieuw gedrag aanleert. Ditzelfde geldt ook voor het hervormen van je karakter.
Shaitan zal dit proces proberen te belemmeren. Hij heeft liever dat jij je depressief voelt, woedeaanvallen hebt en je gebeden nalaat. Om sterk in je schoenen te staan, moet je het spel van je brein meespelen. Beloon jezelf wanneer je goed (nieuw) gedrag vertoont en ‘straf’ jezelf voor (oud) slecht gedrag.
Het vergt moeite en soms ook tijd om je oude patroon te doorbreken. Zie het als spierpijn voor je hersenen, waar je even doorheen moet bijten tijdens de training.
Conclusie
Dankzij je vrije wil en intellect ben je in staat zelf jouw eigen keuzes te maken en daarnaar te handelen. Waarom doen de keuzes die jij maakt ertoe? Jij creëert de emoties en gevoelens die je ervaart in het leven. Zodra je die verantwoordelijkheid inziet en op je neemt, zal je leven er heel anders uitzien. Dat is wanneer gedrag verandert. Want wat voorheen onbewust gebeurde, kan je nu bewust sturen. En zo kan je bepalen hoe je reageert op gebeurtenissen. Je laat de gebeurtenis jou niet meer veranderen, maar jij verandert de gebeurtenis. Stapje voor stapje kun jij groeien als mens en als moslim. Om te weten wat de juiste keuzes zijn, hoef je slechts jouw handboek en voorbeeld(en) op te volgen.
